submenu

Jan Vander Vekenstraat - 03/03/2021

Van veldweg tot sluipweg

Evenwijdig met de De Limburg Stirumlaan loopt de Jan Vander Vekenstraat van de ring naar beneden, richting dorpskom. Maar anders dan de drukke invalsweg is de Jan Vander Vekenstraat een smalle weg, waar twee auto’s elkaar amper kunnen kruisen. Dat wil evenwel niet zeggen dat er over deze straat niet

De Vander Vekenstraat is een van de oudere straten van Wemmel. Op kaarten uit de 18e eeuw is de straat te zien, al moeten we ons daar niet veel meer dan een smalle veldweg bij voorstellen. Op enkele boerderijen na strekten de velden zich hier over de zachte glooiingen uit tot zo ver je gezichtsveld reikte. Je kunt in de straat makkelijk herkennen welke gebouwen de oudste zijn. Het zijn namelijk de hoeves die dwars op de straat staan. Op die manier zijn de langste gevels, en dus ook de meeste ramen, gericht naar het zuiden, de zonkant.

Op een van die oude boerderijen groeide Delphine Vanderveken op. Vandaag woont ze nog altijd samen met haar man Marcel Story in de straat. ‘De boerderij is afgebroken’, vertelt ze. ‘Het huis waar we nu wonen, staat op de plaats waar de boerderij stond. Mijn vader en zijn ouders hielden naast de boerderij ook een café. En mijn grootvader brouwde hier zijn eigen bieren, waaronder geuze. Hij was ook kuiper en maakte dus zelf de tonnen waarin hij het bier bewaarde. Naar verluidt was hij op een dag bezig tonnen te maken – wat een heel ingewikkeld en lang proces is – toen koning Leopold II hier voorbij kwam op zijn paard. Die was zo geïnteresseerd dat hij de volgende dag weer is langsgekomen om het vervolg van het proces te bekijken. Tenminste, dat is het verhaal zoals men het mij heeft verteld. Ik was er natuurlijk niet bij’, lacht ze.

Nieuwe naam

Vroeger heette de straat Winkel, zoals de straat verderop, na een bocht van 90 graden, nog steeds heet. Een ‘winkel’ is in ouder Nederlands immers een rechte hoek, en dus een logische verwijzing naar het traject van de straat. Na de Tweede Wereldoorlog werd het langste deel van de straat vernoemd naar Jan Vander Veken, de oom van Delphine. ‘Eind mei 1940, helemaal aan het begin van de oorlog, werd het regiment waar mijn vader en mijn oom deel van uitmaakten in Frankrijk onder vuur genomen door de Britten. Die dachten dat het oprukkende Duitse troepen waren. Mijn oom werd geraakt. Mijn vader heeft zijn gesneuvelde broer daar toen moeten achterlaten.’ ‘Op de boerderij werd een arduinen gedenkplaat aangebracht’, gaat Marcel verder. ‘Toen de boerderij werd afgebroken, heb ik geprobeerd om de plaat te bewaren, maar het arduin verbrokkelde helemaal en viel niet te redden.

Zoals voor wel meer dingen in de regio, zorgde Expo 58 ook voor de buurt rond de Jan Vander Vekenstraat voor grote veranderingen, zoals de aanleg van de ring. ‘Dat herinner ik me nog heel goed’, lacht Delphine. ‘Ik was toen 13 of 14 jaar. Mijn ouders bewerkten daar een stuk land. Ze wisten dat de ring zou worden aangelegd, maar ze mochten het land wel blijven bewerken, op eigen verantwoordelijkheid, tot het beton zou worden gegoten. Mijn vader had er aardappelen geplant. Op een ochtend moesten mijn ouders en ik in allerijl die aardappelen uitdoen, want de machines waren in aantocht. Dat was een hels karwei – alles verliep nog met de hand – maar we hebben wel alle aardappelen gerooid voor de graafmachines alles omwoelden.’

‘Vroeger liepen de boeren hier met hun koeien op de weg en moest je als automobilist veel geduld hebben. Dat kan je je vandaag niet meer indenken.’

Ook op andere vlakken werden bij Expo 58 grootse plannen gemaakt. ‘Tussen de Vander Vekenstraat en de Bogemansstraat zou een nieuwe verkaveling komen’, weet Marcel. ‘De Prinses Josephine Charlottelaan, de Lambrechtslaan, De Hene en Schoon Dal – allemaal straten die doodlopen – zouden samenkomen op een grote rotonde. Die zou het centrum worden van een nieuwe wijk. Ook de Vander Vekenstraat zou daar deel van uitmaken. De straat zou zelfs verbreed worden. Dat is de reden waarom de nieuwere huizen enkele meters van de straatkant gebouwd moesten worden. Maar die verkaveling en de verbreding van de straat zijn er uiteindelijk niet gekomen.’

Sluipweg

Vandaag is de straat een onvermoede groene oase in Wemmel. De nabijheid van de ring is slechts latent merkbaar. Wie met zijn rug naar de hoogbouw van de hoofdstad is gekeerd, ziet alleen maar velden en de bomen van het Beverbos, op de grens met StrombeekBever. Wie er niet moet zijn, komt hier niet. De enige plek in de straat waar bezoekers komen, is het palliatief dagcentrum Topaz. Hier kunnen al 25 jaar mensen die ongeneeslijk ziek zijn terecht, om even uit hun huiselijke omgeving te zijn. Ondertussen groeide Topaz uit tot w.e.m.m.e.l., het expertisecentrum rond een waardig levenseinde. En toch is het er drukker dan je zou verwachten. Sommigen gebruiken de Vander Vekenstraat als een sluipweg. ‘Vooral als er gewerkt wordt in de gemeente, zoals onlangs in de Robbrechtsstraat of vorig jaar aan de De Limburg Stirumlaan’, vertelt Marcel. Maar het zou best kunnen dat het binnenkort toch drukker wordt in de straat. Er zijn immers plannen om een stoeterij te bouwen. Heel wat buren vinden dat geen goed idee en tekenden bezwaar aan.

Een ander heet hangijzer in de buurt is Parking C. Dat terrein ligt weliswaar op het grondgebied van Grimbergen, maar in vogelvlucht ligt de parking op een tweehonderdtal meter van de straat. Onlangs bevestigde de Raad van State het besluit van de Vlaamse Regering om geen vergunning voor een voetbalstadion te verlenen. Voorlopig komt er dus geen nieuwe voetbaltempel, maar het laatste woord over wat er met het terrein moet gebeuren is nog niet gezegd.

En zo staat ook de tijd in deze rustige straat niet stil. ‘Vroeger liepen de boeren hier met hun kudde koeien op de weg, om ze van de ene naar de andere weide te brengen’, lachen Delphine en Marcel. ‘Dan kon je als automobilist niets anders doen dan veel geduld hebben, want snel ging dat allemaal niet, en je kon er onmogelijk voorbij. Dat kan je je vandaag niet meer indenken. Die tijd komt niet meer terug.’

 

Tekst: Wim Troch
Foto: © Tine De Wilde
Uit: zandloper maart 2021