submenu

Verleden en toekomst van de Markt - 01/11/2020

Nieuw, groen uitzicht in 2021

Onze verkenningstocht van de wijken en buurten in de gemeente brengt ons dit keer bij een vrij nieuw stukje Wemmel. De Markt vervult sinds midden jaren 90 de rol van handelscentrum, al is dat soms een hobbelig parcours gebleken.

In de meeste gemeenten is het marktplein een van de oudste plekken. Het is vaak het centrale punt van waaruit een gemeente organisch groeit. In Wemmel is dat anders. De Markt ligt eerder aan de rand van  het oude centrum. En van een lange geschiedenis is geen sprake. Wie een blik werpt op de bekende oude kaarten van Ferraris (1777) of Popp (1842), of zelfs  op recentere kaarten van midden 20e eeuw, ziet op de plaats waar vandaag de Markt ligt alleen maar velden. Dat zou zo blijven tot een kleine dertig jaar geleden.

Prestigieus project

De Markt werd aangelegd in het midden van de jaren 90, tussen de Verhasseltstraat en de Vanden Broeckstraat. Op het stuk landbouwgrond van vijf hectare wilden de broers De Vuyst aanvankelijk een verkaveling aanleggen, maar onder impuls van toenmalige burgemeester Jos Geurts ruimden die plannen baan voor een prestigieuzer project. Op de site zou de ‘Grote Markt van Wemmel’ verrijzen, het kloppend economisch  hart van de gemeente, omzoomd door luxueuze appartementen. Een voormalige stelplaats en oud tramstation van De Lijn werden afgebroken. Die onteigening zou tot een rechtszaak leiden, maar het project dat de naam ‘Centrum II’ kreeg, werd toch voltooid. 60 handelszaken en 120 appartementen zouden verrijzen rond een groot trapeziumvormig marktplein.

De Wemmelse Markt mag misschien niet dezelfde lange ontstaansgeschiedenis hebben als naamgenoten in andere gemeenten, de economische functie heeft de plek wel gemeen. Langs de vier zijden van het plein vind je momenteel een kruidenier, banken, een pralinewinkel, een opticien, een interieurzaak, (kinder) kledingwinkels en nog meer handelaars. In de uitloper richting Steenweg op Brussel zijn ook enkele horecazaken. Bovendien staan er op zondag – ondertussen al 25 jaar – een dertigtal marktkramen op het plein, voor de populaire zondagsmarkt.

Moeras met bouwafval

De aanleg van de markt begon in 1994. Eerst werden de noordelijke en oostelijke vleugels gebouwd, na de eeuwwisseling volgden de zuidelijke en westelijke vleugels. De aanleg verliep niet over rozen. De verkoop van de appartementen en de verhuur van de handelszaken kwam eerder traag op gang. In 2002, toen de derde fase van het bouwproject volop bezig was, dreigde het onderste deel van de Markt letterlijk in te storten. De ondergrond bleek weg te schuiven. Dat hoefde niet te verbazen, want de Markt is gebouwd op moerasgrond, en er zijn een aantal ondergrondse bronnen in de buurt. Bovendien werd het gebied opgehoogd met bouwafval van Expo 58, wat niet meteen voor de meest stabiele ondergrond zorgde. De woningen moesten gebouwd worden op palen  van 28 meter diep, tot stabiele grond werd bereikt.

In het begin was het niet altijd even aangenaam wonen op de Markt. Auto’s reden kriskras over het plein,  en parkeerden chaotisch. Duidelijk afgezoomde parkeerplaatsen aan de rand van het plein schepten orde, ook  al bleken de kasseien niet echt bestand tegen het gewicht van de auto’s. Maar dat was niet het enige probleem.  ’s Avonds was de buurt donker en verlaten, wat tot een onveilig gevoel leidde. Dat verbeterde wel naarmate alle appartementen gebouwd en bewoond werden, en zodra de horecazaken openden. Ook de komst van het politiekantoor met interventiedienst aan de nabijgelegen Dries, zorgde voor gemoedsrust bij de bewoners. De 19e-eeuwse hoeve werd in 2003 grondig verbouwd om politie- en gemeentediensten een degelijk onderkomen te bieden, maar tegen 2023 zal het wijkkantoor in Hoeve Dries weer sluiten.

Romeinse sporen

De gebouwen die het marktplein omsluiten vallen niet bij iedereen in de smaak. Ze vormen weliswaar een coherent geheel, maar door de grijze en beige tinten en de eentonigheid luidt hier en daar de kritiek dat het project nogal saai of zelfs communistisch oogt. Want ook al heeft elke zijde van het plein zijn eigen accenten, toch vallen de verschillen pas op als je echt de tijd neemt om naar de gebouwen te kijken. De appartementen zijn gebouwd in een stijl die ‘nieuw historisme’ heet, met verwijzingen naar oude bouwstijlen dus. De bogen en de driehoekige frontons doen inderdaad denken aan de bouwkunst van de Grieken en de Romeinen. De klassiek aandoende namen van de gebouwen zoals Alpha, Forum en Coliseum versterken de suggestie van een lange geschiedenis. Helemaal uit de lucht gegrepen is die historische verwijzing niet, want aan de Rassel, niet zo ver van de Markt, werden in de jaren 50 resten van een Romeinse villa blootgelegd. En de Romeinsesteenweg – een tweetal kilometer zuidwaarts – was effectief een verbindingsweg voor de Romeinen die tussen de toenmalige nederzettingen in Asse en Elewijt wilden reizen.

Binnenkort krijgt de Markt een nieuw uitzicht. Nadat in 2018 al de parkeerplaatsen heraangelegd werden, is het nu tijd voor een grondige make-over. De bomen, die twee jaar geleden sneuvelden, komen terug. Bloemen aan de arcaden bij de handelspanden moeten het geheel een minder steriele aanblik geven. Ook de karakteristieke elegante verlichtingsarmaturen – die enkele jaren geleden vervangen werden – krijgen opnieuw een plaats. De fonteinen die op het plein staan worden behouden, en er komen speelfonteinen voor de kinderen. Zo krijgt het nieuwe kloppende hart van Wemmel als het ware een pacemaker. De werkzaamheden starten in het voorjaar van 2021.

 

Tekst: Wim Troch
Foto: © Tine De Wilde
Uit: zandloper november 2020