submenu

Tussen Wemmel en Relegem: Het Uilenspiegelpark - 18/02/2020

50 jaar wonen in Den Uil

Deze maand brengt onze ontdekkingstocht door de wijken van Wemmel en omgeving ons in Relegem, net over de grens met Wemmel. We gaan langs in het Uilenspiegelpark, of ‘Den Uil’, zoals de bewoners hun buurt noemen.

Voor wie de doodlopende zijstraat van de Reekstraat in Relegem binnenrijdt, is er geen twijfel mogelijk: een metalen uil maakt meteen duidelijk dat je in het Uilenspiegelpark bent beland. Dat in enkele voortuinen beelden van uilen staan, is een andere knipoog naar de straatnaam. Je zou de figuur van Tijl Uilenspiegel misschien eerder in Oost- en West-Vlaanderen situeren – volgens de verhalen opgetekend door Charles De Coster werd hij geboren in Damme – maar in de jaren na de Tweede Wereldoorlog was het personage enorm populair als belichaming van de Vlaamse identiteit. Nogal wat straten, maar ook zalen en cafés werden in de jaren vijftig en zestig vernoemd naar de schalkse deugniet. Zo ook in Relegem. De doodlopende, vertakte straat vierde vorig jaar haar gouden jubileum.

Twee bewoners vertellen met plezier over hun thuis: Luc Vermeerbergen en Kamiel Van Camp. ‘Ik woon hier sinds 1992’, begint Luc. ‘Net als mijn vrouw ben ik afkomstig van Wemmel.’ Kamiel woont twee huizen verder. Hij is afkomstig  van Neder-over-Heembeek en woont al vijftig jaar in de wijk. ‘Ik ben een van de oorspronkelijke bewoners’, vertelt hij. ‘In 1967 is men begonnen met de aanleg van de wijk. Omdat mijn vrouw bij Providentia (de sociale huisvestingsmaatschappij, n.v.d.r.) werkte, waren we op de hoogte van dit bouwproject. Er werden 67 huizen gebouwd. Later zijn er nog eens een handvol huizen bijgebouwd. De meeste huizen lijken op elkaar, maar toch is het geen sociale woonwijk. Twee jaar na de eerstesteenlegging zijn wij hier komen wonen. Toen waren de straten nog niet eens aangelegd. De eerste maanden was het hier één grote modderpoel. We moesten onze auto wat verderop parkeren, en dan met onze laarzen tot aan het huis lopen. Bij de inhuldiging in 1970 was er een groot volksfeest, met tal van spelen zoals wipschieten en nagelkloppen.’

Wijkfeest

Vorig jaar vierde de wijk haar vijftigste verjaardag. ‘We zijn nu nog met een twintigtal oorspronkelijke bewoners’, zegt Kamiel. ‘De eerste bewoners kwamen vooral uit Wemmel en Relegem, later zijn hier mensen van overal komen wonen.’ ‘Huizen die te koop staan, worden in een mum van tijd verkocht’, valt Luc in. ‘En tegen prijzen die stilaan de pan uit swingen. Contacten met nieuwe inwoners verlopen soms wat stroef. Ook al omdat ze heel verschillende talen spreken.’

Toch is er wel sociaal contact in de wijk. ‘De laatste jaren zijn hier opnieuw meer gezinnen met kinderen komen wonen. Die kinderen spelen op straat’, zegt Luc. ‘Het is hier rustig, dus ze kunnen hier ongestoord spelen. Zeker in de verschillende konijnenpijpen – de doodlopende zijtakken van de straat – is het veilig. Tot voor kort hadden we hier ook elk jaar een wijkfeest, georganiseerd door het wijkcomité waarin ik actief was. Dat is ontstaan toen een van onze buren in 2010 met het gezin naar Australië emigreerde. Als afscheid hebben we een wijkfeest georganiseerd, en dat zijn we tien jaar blijven doen. Telkens met een ander thema. Dat was heel plezant, met optredens en een straatbarbecue. Ook de voorbereidende vergaderingen waren amusant. Uiteindelijk zijn we ermee gestopt, omdat we een beetje uitgeblust geraakten en er niet meteen opvolging klaarstond.’

Bekkenbreuk

Het Uilenspiegelpark ligt op de grens tussen Relegem en Wemmel, tussen de twee dorpskernen in. ‘Ik werk in Wemmel, maar ook mijn sociale leven speelt zich daar af’, vertelt Luc. ‘Mijn kinderen gaan er naar de Chiro en zitten in het jeugdhuis. Omdat ik er ben opgegroeid, ken ik er ook nog veel mensen.’ Voor Kamiel is dat anders. ‘Ik ben meer gericht op Asse’, zegt hij. ‘Omdat mijn kinderen er nu wonen, maar ook omdat ik actief ben in verschillende verenigingen in Relegem.’ Kamiel werkte ook mee aan tal van geschiedkundige publicaties en tentoonstellingen over Relegem. Zijn collectie foto’s en krantenknipsels over de regio kwamen daarbij goed van pas. Het is dan ook niet overdreven om hem het ‘geheugen van de wijk’ te noemen. ‘In 1992 passeerde de Ronde van Frankrijk hier’, herinnert hij zich, terwijl hij de krantenknipsels doorzoekt. ‘De Nederlander Gerrit de Vries viel hier toen op de kasseien. Die waren nat door de motregen. Het was een heel zware val, maar toch fietste de man verder. Achteraf bleek dat hij een bekkenbreuk had opgelopen.’

Geen snelweg

De voorbije vijftig jaar kwam Relegem wel vaker in het vizier van journalisten. ‘Halfweg de jaren zeventig was er hier onrust’, vertelt Kamiel. ‘Er was toen sprake van de aanleg van de A11, een snelweg die van de ring naar Dendermonde en Lokeren en zo naar de kust zou lopen. Die A11 zou dwars door Relegem lopen. Daar is toen fel tegen geprotesteerd. Gelukkig hebben ze toen afgezien van die plannen. Later wilden ze op de PIVO-site een verbrandingsoven bouwen. Ook daar kwam veel protest tegen – met succes.’

‘Het landelijke karakter van de buurt hebben ze gelukkig kunnen bewaren’, gaat Luc verder. ‘Want hoewel we dicht bij Brussel en de luchthaven zitten, is het hier rustig. In de zomer worden we wakker door de vogels. De Maalbeekvallei is beschermd natuurgebied. Als je hier ’s morgens fietst, zie je soms reeën of vossen. Een tijdje geleden heb ik zo’n bord aan het raam gehangen om de luchtkwaliteit te meten. Het bleek dat hier de op één na beste score van de buurt werd behaald. En dat terwijl we toch dicht bij de ring zitten.’

Tekst: Wim Troch
Foto: © Tine De Wilde
Uit: zandloper maart 2020