submenu

Tekenlessen met Dagmar Brozova - 28/01/2020

In de ban van schoonheid

In februari start Dagmar Brozova met een tweede reeks tekenlessen in de Zandloper. Naast haar voorliefde voor kunst veroveren vandaag ook haar kleinkinderen haar hart. Ze verliet er zelfs Hasselt voor en verhuisde naar Wemmel. Een verhaal over hoe de liefde haar leven richting heeft gegeven.

Je woonde bijna 40 jaar in Limburg. Verleden jaar kwam je in Wemmel wonen. Betekende de verhuis van Limburg naar de Rand een grote aanpassing voor jou?

Dagmar Brozova: ‘Het vroeg heel wat flexibiliteit en creativiteit om opnieuw mijn weg te vinden. Ik kende hier niemand. Gelukkig waren er mijn dochter en haar echtgenoot die me in Wemmel wegwijs gemaakt hebben. In Limburg woonde ik in Hasselt. Het is me opgevallen dat het leven in een provinciestad een heel ander gegeven is dan het leven in de rand van Brussel. In Hasselt vind je de meeste dingen op wandelafstand. Hier heb ik al gauw de fiets of de auto nodig. Toch heb ik geen seconde getwijfeld dat het me zou lukken om hier een nieuw leven op te bouwen. Als het me zo veel jaar geleden gelukt was om Tsjechië voor België in te ruilen, zou dit een fluitje van een cent zijn.’ (lacht)

Wat bracht je zoveel jaren geleden naar België?

Brozova: ‘Een vakantieliefde, die later mijn man en de vader van mijn twee kinderen werd.’

Welke herinneringen aan Tsjechië liggen je na aan het hart?

Brozova: ‘Ik heb 23 jaar in Praag geleefd. Het was ook de stad waar ik gestudeerd heb. De schoonheid en culturele rijkdom van die stad zullen me altijd bijblijven. Wat heb ik die stad trouwens gemist. Toen ik een jaar geleden voor de eerste keer de metro naar het centrum van Brussel nam, kreeg ik tranen in mijn ogen. Het voelde zoals 40 jaar geleden in de metro in Praag. Het leven in een grote stad brengt me tot leven.’

Wat zijn de grootste gelijkenissen en verschillen tussen Tsjechië en België?

Brozova: ‘Wat beide landen met elkaar gemeen hebben, is de bescheidenheid van hun burgers. Het zijn twee kleine landen die zich in de geschiedenis hebben moeten schikken naar grootmachten. Het heeft hun burgers aangemoedigd om op een creatieve manier een eigen identiteit te ontwikkelen. Het markantste verschil situeert zich op politiek vlak. In het vroegere Tsjecho- Slowakije, het land waar ik opgroeide, was er een totalitair regime aan de macht. Dat kan je niet vergelijken met de democratie die België al vele jaren kent. Na de val van het communistisch regime in 1989 in Tsjechië, heeft de democratie er haar intrede gedaan. Maar de switch naar een volwassen democratie blijft een moeizaam proces.’

Hoe voelde het als jonge vrouw om je leven in België opnieuw op te bouwen?

Brozova: ‘Hoe gaat dat als je jong bent? Je stapt in een avontuur zonder er veel bij na te denken. De wereld ligt aan je voeten. Het is pas als je hier een tijdje woont dat het tot je doordringt dat die aanpassing naar een nieuw land een hele stap is. Ik ben snel Nederlands beginnen leren, zodat ik mijn hogere studies kon verderzetten. Zo ben ik terechtgekomen in het Provinciaal Hoger Instituut voor Kunstonderwijs waar ik schilderkunst heb gevolgd. Ik vergelijk mijn integratietraject met een lange ontdekkingsreis. Ook al ben ik nu 40 jaar verder, ik ben nog steeds op ontdekking doorheen België.’ (lacht) ‘Wat ik tijdens die lange reis geleerd heb, is om met een open vizier naar de wereld te kijken. Eigenlijk voel ik me noch Tsjechisch, noch Belgisch. Met de jaren ben ik een wereldburger geworden. Een burger die zich bewust is van de waarde van vrijheid. Vrijheid en democratie, we moeten ze koesteren.’

Wat maakt je gelukkig?

Brozova: ‘Schoonheid.’

Hoe definieer jij schoonheid?

Brozova: ‘We zijn omringd door schoonheid. Je hoeft maar naar de natuur te kijken en je ziet schoonheid in overvloed. De vogels, de bloemen, een wolkenhemel ... Het gaat erom de schoonheid daarvan te kunnen zien. Als je die ziet, kan je ook zelf een stukje schoonheid creëren. Dat is wat ik in mijn schilderijen probeer te doen en in de lessen aan mijn cursisten wil meegeven.’ ‘Eigenlijk ben ik al mijn hele leven op zoek naar schoonheid. Ik vind het niet alleen in de natuur, maar ook in een knappe tentoonstelling, een mooi concert, een film of documentaire die me weet te raken, een gesprek met boeiende mensen op Klara ... En zo kan ik nog even doorgaan.’

Wat kan je droevig maken?

Brozova: ‘Onverschilligheid. Want die kan tot onrecht en uiteindelijk tot conflict en zelfs oorlog leiden.’

Je bent ondertussen oma geworden. Wat betekent ‘oma zijn’ voor jou?

Brozova: ‘Als ik naar mijn twee kleinkinderen kijk, zie ik twee kleine wondertjes. Kinderen beschikken over een onmetelijke wijsheid. De vragen die ze me stellen, slaan me regelmatig met verstomming. De tijd die we samen doorbrengen, vind ik heerlijk. We verrijken elkaar. Zij met hun vragen die me aan het denken zetten. Ik met mijn ervaring die ik graag aan hen doorgeef. Ze laten me ook opnieuw kind zijn. Mijn kleinkinderen zijn het mooiste geschenk dat dit leven me gaf.’

Is er een Tsjechische wijsheid die je graag aan ons wil doorgeven?

Brozova: ‘Herinner je je de periode van de val van het communistisch regime in Tsjecho-Slowakije? De manifestaties tegen de communistische leiders vonden plaats in Praag onder leiding van Václav Havel, de toenmalige Tsjechische toneelschrijver die later president werd. Ik heb een groot respect voor hem. Als ik een van zijn vele schitterende quotes moet kiezen, is het deze: Hoop is niet hetzelfde als optimisme. Het is evenmin de overtuiging dat iets goed zal aflopen. Wel de zekerheid dat iets zinvol is, wat de afloop ook moge zijn.’

Met welke Nederlandse quote heb je iets?

Brozova: ‘Goed begonnen is half gewonnen. Die uitdrukking gebruik ik graag in mijn tekenlessen. De eerste lijn die je op papier zet, kan het eindresultaat van je tekening bepalen.  Denk daarom na, vooraleer je die  ene bepalende lijn uit je potlood  laat vloeien.’

Van opleiding ben je kunstschilder. Vanwaar je interesse voor tekenkunst?

Brozova: ‘Met tekenen kom je tot de essentie van een beeld. Tekenen heeft iets heel puur. Het gaat naar de kern der dingen. En het fijne is: iedereen kan het leren. Het vraagt wel wat oefening. Het begint met leren kijken, zodat je weet wat je op papier wil zetten. Met een goed inzicht in compositie, perspectief, vormen, verhoudingen en schaduweffecten kan je dan aan de slag gaan.’

Wat hoop je dat het leven je de komende jaren zal brengen?

Brozova: ‘Ik hoop dat ik de tekenaar in vele mensen naar boven mag helpen brengen. Ook zou ik opnieuw wat meer willen schilderen. Ik denk dat ik daarvoor in een ideale levensfase zit. Ik voel me van heel wat dingen bevrijd. Het lijkt me heerlijk om vanuit dat gevoel al het mooie dat ik rondom me zie te schilderen.’

 

Tekst: Nathalie Dirix
Foto: © Tine De Wilde
Uit: zandloper februari 2020

Bekijk ook